اعتماد به نفس

از مجموعه مطالب "سخنى با فرزندانم"

فرزندانم!
رمز موفقیت آدمى در خودباورى و داشتن اعتماد به نفس است.
اعتماد به نفس با ترس و اضطراب در تضاد است و به معنای اعم عبارت است از:
داشتن ضميرى آرام، مطمئن بودن از خود و عملکرد خوب خود، دست زدن به کارهای بزرگ و نهراسیدن از خطر در راه انجام كارهاى مفيد و پرمنفعت و سازنده!
موارد فوق از ويژگی‌هاى شخصى است كه به نفس خود اعتماد دارد. هیچ دشمنی برای انسان بدتر از نفس ضعیف نیست.
کسی که متعهد به عهد خود و معتمد به نفس خویش است؛ نیاز به تمجيد ندارد و خود تملق کسی را نمى‌گويد! چنين شخص می‌داند که كیست و چه توانی دارد! چرا كه خود، خود را بهتر می‌شناسد.

در حقيقت این اعتماد به نفس آدمی است كه به زندگی جان می‌بخشد. آنكه به نفس خود مطمئن نیست، هرگز نمى‌تواند در طول زندگی خود داراى عزم راسخى باشد و چنين فرد بى‌اراده‌ى دوشخصيتى؛ همواره دچار وسواس فكرى گرديده و در توانش نيست تا تصميم قاطعى را اتخاذ كند و هر لحظه انديشه‌ى خود را رها كرده و به‌عقيدتى ديگر دل مى‌سپارد و خود بهتر مى‌داند كه تصميم‌گيرى در امور زندگی خود را به دیگران سپرده است.
اضطراب زاییده‌ی باورهای غلط ذهنی آدمى است. در حقیقت عامل هراس، بى‌دانشى است. آنكس كه از هر چیز می‌هراسد با مرده تفاوتی ندارد. چراكه هر دو از انجام دادن کارهای سازنده و بزرگ در عذاب و در نتيجه عاجزند.
ترس، برادر مرگ نيست، خود مرگ است اما يك انسان عاقل تا آنجا که مقدور است باید جوانب احتياط را نيز در نظر بگیرد و با انديشه‌اى روشن با مشکلات روبرو شود ولى بايد دانست كه اگر احتیاط از حد بگذرد؛ به ترس بدل مى‌شود.

اعتماد به نفس کاذب شهامت نیست، حماقت است. مانند اینکه شخصی خود را شجاع بداند و بخواهد از سیلاب عمیق گذر کند!
اعتماد به نفس صادق و اقدام محتاطانه هر دو در کنار هم از عوامل پیروزی به شمار می‌روند اما همان‌گونه كه اشارت رفت احتیاط که از حد بگذرد به ترس بدل می‌گردد. چراکه آفرینش پروردگار بر پایه‌ی اعتدال صورت پذیرفته است. يعنی:
اعتماد به نفس و احتیاط می‌بایست در قلمرو اعتدال پرورش یابند.
انجام هر کار در وهله‌ى اول مشکل به نظر می‌رسد اما همین که تن به کار داده شود، موانع یکی پس از دیگری از پیش رو برداشته خواهد شد اما آدمی از اعتماد به نفس کاذب (تا آنجا که حمل بر غرور پنداشته شود) نيز بهره و راه به جایی نخواهد برد!
فرزندانم!
بامردم مدارا كنيد!
گاه در برابر كج‌رفتاريها، ناملايمتى‌ها، كم لطفى‌ها، بدعهدى‌ها و بى‌مهرى‌هاى ديگران، سكوت از هر سلاحى مرگبارتر و از هر پاسخى كوبنده‌تر است!
آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است
با دوستان مروت با دشمنان مدارا

هرگز از شكست مهراسيد كه سر آغاز پيروزى است. چرا كه شجاعت و اعتماد به نفس برترین راه رسیدن به کاخ خوشبختی است.
ترس، نابود كننده‌ى ريشه‌ى افكار مثبت و اصالت انسانى و نفس آدمى به‌شمار می‌رود. در چنین حالت يعنى: هراس بى‌مورد می‌بایست بر خدا توکل کرد و از حرکت مثبت و سازنده نهراسید. پرواضح است، هراس موجب عدم موفقیت آدمى می‌گردد و هرگز نتوانسته راه پیروزی را بر کسی هموار کند. از این روى؛ انسانی که دائماً در هراس است، راه سعادت را پرخطر دانسته و همواره در جاده‌ی خوشبختی در حال لغزندگی و خارج شدن از مسیر مستقیم بوده است. ترس، روح آدمی را می‌آزارد و مهم‌ترین عاملی است که آدمی را از انجام کارهای نیکو باز می‌دارد و بر شخصیت انسان لطمه وارد می‌سازد. هراس و دلهره وجود خارجی ندارد، بلکه از باورهای غلط آدمی سرچشمه می‌گیرد. تنها چیزی که در طول زندگی هراسناك است و باید از آن ترسيد؛ خود ترس است! بلی از ترس باید ترسید که نابود کننده‌ى سعادت بشرى است. در حقیقت انسان هراسان بی آنکه خود بداند نیمی و بلكه بیشتر از توان و اصالت انسانى خود را از کف داده است و تنها ترسی را می‌توان شجاعت قلمداد کرد كه آدمی را از انجام کارهای ناشایست و غیر معقولانه باز دارد.
هر كس كه آینده را از دریچه‌ی ترس بنگرد، بى‌آنكه خود بداند، امید و سعادت را در دل خویش سر بريده است!
فرزندانم!
آگاه باشيد كه هر گاه ترس بر شما غلبه كرد و شما را به عقب راند؛ با اميد به خدا و آينده‌اى درخشان پيش به‌سوى قله‌ى سعادت گام برداريد. شجاعت در ناملایمات زندگی بسیار پرارزش است و تمامی سلاح‌های نابود کننده را سرنگون می‌سازد اما شجاعتی که به اعتماد به نفس آدمی مختوم می‌شود اگر در راه خیر و صلاح بشریت نباشد؛ قدرت‌نمایی محسوب می‌شود.
انسانی که معتمد به نفس خویش است، با صبر و مقاومت راه پیروزی را بر خود هموار می‌کند. چرا که؛ مقاومت خود نوعی جسارت و شجاعت محسوب می‌شود و اصل شهامت و شجاعت همانا اتکاء به نفس خود است.
اعتماد به نفس آموختنی نیست بلکه غریزی است و از بدو تولد با آدمیزاده می‌شود و آدم ترسو در حقیقت اين غريزه را در وجود خود نابود کرده است.
آنکه از ترس هر لحظه از عملكرد مثبت خود كه انجام آن نياز به شجاعت دارد، پشیمان مى‌شود، انسان بی‌اندیشه است. وقتی می‌توان زمینه‌ی اندیشیدن را فراهم کرد، چرا مى‌بايست به سوی ندامت قدم نهاد؟
واژه‌ى ترس را می‌بایست از قاموس ذهن پاک کرد. هراس موج منفی است و با اندیشه‌های پاك سر ناسازگاری دارد. فراموش نشود، اندیشه‌ی احتیاط‌آمیز که از حد بگذرد به وسواس بدل می‌شود!
در واقع هر چه که از اعتدال گذشت؛ زیان‌آور است. هراس نیز از وسواس‌های گوناگون سرچشمه می‌گیرد. آنكس كه هنگام سختى‌ها و بلايا خشمگين مى‌شود و صبر پيشه نمى‌كند و بر سرعت واكنش خويش مى‌افزايد؛ شجاع نيست. چراكه از روى ترس بدون تعمق تصميم گرفته است.
پس شجاع باشيد و به هنگام ناکامی‌ها و سختی‌ها هرگز خشمگین نشويد و از سختى‌ها مهراسيد!

رسول گرامی اسلام می‌فرمایند: نیرومندترین مردم كسى است كه بر خشم خود مستولى شود.
علی علیه السلام نيز می‌فرمایند: بهترین مردم کسی است که خشم خود را فرو نشاند و در هنگام توانایی و قدرتمندی صبور باشد.
فرندانم!
خونسرد باشيد! بهترین لحظه‌ی کنترل عصبانیت همان لحظه‌های اولیه آن است. عصبانیت به نیمه‌ی راه كه رسید، مهار آن مشکل به نظر می‌رسد. برترین مرهم خشم خویشتن‌داری است، چراکه در مقابل مصیبت‌های زندگی هیچ دارویی مؤثرتر از خونسردی نیست و اگر حمل بر تكرار و اطناب پنداشته نشود:
(گاه سكوت از هر پاسخى كوبنده‌تر است)
فرد كم‌جرأت تنها بدی‌ها را به خود جذب می‌کند و بی‌آنکه متوجه شود، آنرا به دیگران انتقال می‌دهد. چرا که اگر اندیشه‌ى فرد پليد بروز داده شود؛ می‌تواند، در نفس دیگران تاثیرگذار باشد.
كسى که به نفس خود اعتماد ندارد، چگونه می‌تواند در طول زندگی به ديگران اعتماد کند و در آخر چگونه می‌تواند اعتماد دیگران را به خود جلب کند؟
پس چنین شخص می‌بایست به تقویت نیروی اندیشه‌ی خود بپردازد.
هر كس دايره‌ى ديد و انديشه‌ى خود را وسيع كند، به همان اندازه پیشرفت مادی و معنوی‌اش چشمگيرتر خواهد شد!
پس فرزندانم!
نيكو بيندشيد تا به آينده‌اى نيك رهنمون شويد. دوستانتان را سرشار ازافکار سازنده و مثبت سازيد اما نصيحت مى‌كنم كه هرگز هیچ عقیده و تفکری را بر آنان تحمیل نکنيد كه تأثير منفى را موجب می‌شود. چراکه، خلقت انسان و در نتيجه طبع آدمی به گونه‌ای بنا شده که کلام جبر را نپذیرد و هشيار باشيد كه حقیقت همیشه از راه پنجره‌ی قلب وارد بطن آدمی می‌شود نه دروازه‌ی تحميل و اجبار!
اميد است كه پندم را آويزه‌ی گوش كنيد، شايد مؤثر واقع گردد.
شاد باشيد و سرفراز!

ما همانيم كه فكرمى كنيم
(بودا)

انسان همان چيزى است كه باور دارد
(آنتوان چخوف)

پشتكارى و عزم راسخ و اعتماد به نفس رهگشاست
(رى كراك)
تابستان ١٣٩٣ . كرج
فضل الله نكولعل آزاد
www.lalazad.blogfa.com
www.fazlollahnekoolalazad.blogfa.com
Www.f-lalazad.blogfa.com
Www.faznekooazad.blogfa.com
http://nazarhayeadabi.blogfa.com/

نوشته شده توسط فضل الله نکولعل آزاد در یکشنبه پنجم مرداد ۱۳۹۳ |